تماس با سردبیر: gilavaei@gmail.com تماس با نویساد:perslit@gmail.com درباره ما بایگانی پیوندکده   کتابخانه ادبیات بومی هنر داستان شعر
دوستان، یاران و خوانندگان گرامی، خواهشمندیم هنر و ادبیات پرس لیت را به دیگران نیز معرفی کنید چهار شنبه ۱۳ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۳ مه ۲۰۱۷

آثار هنرمندان ایرانی در بین گرانبهاترین‌های حراجی‌ها

فروزان جمشید نژاد / روزنامه نگار

سپهری

"منیر شاهرودی فرمانفرمائیان"، "سهراب سپهری"، "فریده لاشایی"، "پرویز تناولی"، "فرهاد مشیری" و "کورش شیشه گران" از دیگر هنرمندانی بودند که سهم ویژه‌ای در فروش آثار ایرانی این حراج‌ها، در کنار هنرمندان عرب و ترک ایفا کردند./ کاری از سهراب سپهری

از میان هفت گرانبهاترین اثر به حراج رفته در بزرگ‌ترین حراج خاورمیانه یعنى کریستیز، پنج اثر متعلق به هنرمندان ایرانى بود. به این ترتیب آنها موفق شدند با حراج آثارشان درکریستیز به افزایش قیمتى معادل یک میلیارد دلار دست یابند.

در روزهای گذشته نیز "مرگ مارتین لوترکینگ" با فروشى به قیمت ۵۸۴ هزار و ۷۵۰ هزار دلار در حراج ساتبیز لندن توانست دومین اثر گران بهاى حراج شود.

این رکورد محصص را در جایگاه پر فروش‌ترین هنرمند ایرانی پس از "حسین زنده رودی" نشاند.

زنده رودی خود نیز موفق شد در حراج آثار مدرن و معاصر بونامز لندن که در بیست و هفتم همین ماه آوریل برگزار شد، پس از سئولا رودا، هنرمند لبنانی، با فروشی ۲۴۵ هزار پوندی،دومین چکش گران بهای آثار را از آن خود کند.

"منیر شاهرودی فرمانفرمائیان"، "سهراب سپهری"، "منوچهر یکتایی"، "فریده لاشایی"، "پرویز تناولی"، "فرهاد مشیری" و "کورش شیشه گران" از دیگر هنرمندانی بودند که سهم ویژه‌ای در فروش آثار ایرانی این حراج‌ها، در کنار هنرمندان عرب و ترک ایفا کردند.

ساتبیز

سرچشمه رونق اقتصادى هنر مدرن و معاصر ایران، همچنین جایگاه آن در چشم انداز امروز جهان را به عقیده بسیاى باید در آغاز فعالیت حراجى‌ها در خاورمیانه جستجو کرد

کریستیز و امتیازی که ایران آن را از کف داد

سرچشمه رونق اقتصادى هنر مدرن و معاصر ایران، همچنین جایگاه آن در چشم انداز امروز جهان را به عقیده بسیارى باید در آغاز فعالیت همین حراجى‌ها در خاورمیانه جستجو کرد.

یعنى از همان زمان که حراج بزرگ کریستیز در سال ۲۰۰۶ با افتتاح شعبه خاورمیانه خود در دبى، بسترى فراهم کرد تا هنرمندان ایران، کشورهای عرب وهمچنین ترک‌ها بتوانند با عرضه آثارشان نگاه جهان را به سوی خود برگردانده و دورخیزی برای تسخیر جایگاهی در تاریخ هنر مدرن دنیا بردارند.

در این میان اما محرومیت ایران از میزبانی این حراج بزرگ اتفاقی نیست که بشود به آسانى رهایش کرد و به یاد نیاورد که چگونه روابط آشفته ایران با غرب در زمان دولت محمود احمدی‌نژاد، و محدودیتهای سیستم بانکی بین المللی کشور موجب شد تا مدیران این حراج با آنکه در ابتدا ایران را برای برگزاری حراج‌های خود در خاورمیانه انتخاب کرده بودند، منصرف شده و به امارات نقل مکان کنند.

مسعود کشمیری، نقاش معاصر ایرانی ضمن گفت و گویى درباره نقش این حراج‌ها بر اقتصاد هنر ایران میگوید: "بازار هنر ایران در پانزده سال اخیر دگرگونیهای اساسی داشته است. ما تا حدود دو دهه پیش از این، صاحبان بازاری کوچک و به تعبیرى محلی بودیم. اما از آن زمان که حراج کریستیز توجه‌اى ویژه به هنر خاورمیانه کرد و هنرمندان ایرانی به این رویداد هنری راه یافتند و اتفاقا توانستند هر ساله هم خوش بدرخشند، بهای آثارایرانی رشدی چندین برابر کرد و مارکت هنر ما نیز قوام گرفت."

کشمیرى البته با تاکید بر اینکه آگاهی از پیچ و خم‌هاى اقتصادى هنر را خارج از توان هنرمند مى داند و رسالت وى را تنها پرداختن به خود هنر عنوان می‌کند، تحولات خارجى و تاثیرگذارى مستقیم آن بر دگرگونى‌هاى داخلى اقتصاد هنر را برشمرده و مى‌گوید: "همین هنرمندان پرفروش نیز در سال‌هاى اخیر، همگام با فراز و نشیب‌هاى روابط سیاسى و رکوداقتصاد جهانى، در فروش آثار خود با افت و خیزهاى بسیارى دست و پنجه نرم کرده اند."

در این میان مى‌توان به روابط پیچیده ایران و کشورهاى عربى، و نتایج آن بر خرید و فروش تولیدات هنرى ایران اشاره کرد؛ چراکه مجموعه‌داران عرب در سال‌هاى نخست آغاز به کار این حراجى‌ها چه در دبى، و چه در نیویورک و لندن از متقاضیان عمده تولیدات هنر ایران بودند.

و با آنکه ایرانیان رفته رفته توانستند در میان غربى‌ها نیز خریداران و مخاطبان خود را پیدا کنند باز هم از گزند اوضاع نابسامان اقتصاد جهانى، به ویژه از سال ٢٠٠٩ به این سو درامان نماندند.

اثری از زنده‌رودی

حضور هنرمندان ایرانی در حراجهای هنری و روند کار این حراج‌ها همواره با پرسش و حاشیه هایی همراه بوده است. از جمله اینکه چرا در تمام دوره ها استقبال از مدرنیست‌ها بسیار بیشتر بوده و هنرمندان معاصر به سختى موفق به فروش آثار خود میشوند/ اثری از منوچهر زنده رودی

تقابل هنرمندان مدرن در برابر هنرمندان معاصر

حضور هنرمندان ایرانی در حراجهای هنری و روند کار این حراج‌ها همواره با پرسش و حاشیه هایی همراه بوده است. از جمله اینکه چرا در تمام دوره ها استقبال از مدرنیست‌ها بسیار بیشتر بوده و هنرمندان معاصر به سختى موفق به فروش آثار خود میشوند.

و با آنکه نام هنرمندان رکورددار و پرفروشى چون فرهاد مشیری، افشین پیرهاشمی و شیرین نشاط هر ساله در این حراج‌ها به گوش می‌رسد، هنرمندان قدیمی تر اما همچنان سهم بسیار بیشترى در فروش آثار دارند.

کسانی چون سهراب سپهری، بهجت صدر، مسعود عرب شاهی، حسین زنده رودی، فریده لاشایی، منیر فرمانفرمائیان، پرویز تناولی، محمد احصایی، علی بنی صدر، حسین کاظمیان و منوچهر یکتایی.

کشمیری در همین رابطه به بالا بودن ریسک خرید آثار هنرمندان جوانتر توسط مجموعه داران اشاره کرده و میگوید: "در تمام دنیا با آرتیستهای جوان محتاطانه تر برخورد میشود. چرا که آرتیستهای کهنه کار آزمون خود را پس داده و جایگاه خویش را تثبیت کرده‌اند. برای مثال ممکن است یک هنرمند در نخستین نمایشگاه خود کارهای منحصر به فردی را ارائه دهد، اما چند سال بعد مسیر دیگری را در پیش گرفته و از ذات هنری خود فاصله بگیرد. در این میان طبیعی است مجموعه‌داری که با خرید کار یک هنرمند، قصد سرمایه گذاری طولانی مدت بر روى او را دارد، احساس خطر کرده و برخوردی محتاطانه تر را پیش گرفته و آثار هنرمندان کهنه کار را برگزیند."

کشمیری همچنین اضافه می‌کند:" شاید برای آنها که بر روی هنر سرمایه گذاری می‌کنند، مهم خود هنر نبوده، و تنها تضمین سودآورى شرط اصلی میدان باشد."

نمایش

گالری دارها و مجموعه داران ایرانی میتوانند نقش به سزایی در معرفی یک هنرمند ایفا کنند

نقش موزه‌ها و حمایت محدود از هنرمندان ایرانی

نزار موسوی‌نیا، نقاش جوان ایرانی "نقش آرت‌فرها را در موقعیت اقتصادی هنرمندان مهم می داند."

او می‌گوید: "حراجی هنر در فرصت اندک یک یا دو روزهای برگزار می‌شود. اما یک اثر هنری در آرت‌فر به مدت چند روز نمایش داده می‌شود و به هنرمند مجال بیشتری برای دیده شدن می‌دهد. به علاوه اینکه جنبه چکش خوردن را نداشته و ریسک ضرر و زیانی هم برای هنرمند به همراه ندارد."

موسوی نیا در این میان به آرت‎فر دبی اشاره می‌کند و آن را برای هنر خاورمیانه که سوار بر چرخه دیده شدن است رویدادی مهم می‌داند.

نزار موسوی نیا همچنین عقیده دارد: "گالری دارها و مجموعه داران ایرانی میتوانند نقش به سزایی در معرفی یک هنرمند ایفا کنند. اما با وجود آنکه گالری‌داری در این سالها رشد قابل توجهی داشته، هنرمندان ایرانی از شانس زیادی برای معرفی خود برخوردار نبوده اند و هنوز به قدر کافی به دنیا شناسانده نشده‌اند. و مسائلی مثل زبان، ارتباط آشفته ایران با غرب، همچنین تفاوت کیفی اثری که در ایران تولید می‌شود، با کار هنری ای که دراروپا عرضه می شود، می‌تواند از دلایل این کاستیها باشد."

هنر معاصر در جامعه ایران به عقیده بسیاری از کارشناسان با وجود تاثیرگذاری و بیان زنده اعتراضی آن از حمایتهای نهادینه شده اى برخوردار نیست. نشریات و مجله های تخصصی که به این هنر نوگرا بپردازند در کشور انگشت شمار است و بر خلاف دیگر نقاط توسعه یافته جهان سرمایه گذاران کمتری از این هنر پیش‌رو حمایت می‌کنند.

.http://www.bbc.com/persian/arts-39771599
رسانه هنروادبیات پرس لیت | Create Your Badge
 

به صفحه خود در فیس بوک پیوند دهید:Share  

بازگشت به صفحه نخست