تماس با سردبیر: gilavaei@gmail.com تماس با نویساد:perslit@gmail.com درباره ما بایگانی پیوندکده   کتابخانه ادبیات بومی هنر داستان شعر
دوستان، یاران و خوانندگان گرامی، خواهشمندیم هنر و ادبیات پرس لیت را به دیگران نیز معرفی کنید آدينه، 28 اردیبهشت ماه 1397 / 18-05-2018

'تراژدی یک سلطنت' در لندن: جشنواره تئاتر ایرانی

آرش انیسی / روزنامه نگار

تاتر لندن

پنجمین جشنواره تئاتر مستقل ایرانی لندن از بیستم تا بیست و سوم اردیبهشت ماه در مرکز هنری" واترمنز" در غرب لندن، برگزار شد.

پنجمین جشنواره تئاتر مستقل ایرانی لندن از بیستم تا بیست و سوم اردیبهشت ماه در مرکز هنری" واترمنز" در غرب لندن، برگزار شد.

سوسن فرخ نیا، که از موسسین گروه تئاتر سام در سال ۲۰۰۰ است، جشنواره تئاتر مستقل ایرانی لندن را در سال ۲۰۱۳ با کمک جمعی از هنرمندان ساکن لندن راه‌اندازی کرد. اولین دوره این جشنواره در سالن کوچکی در لندن و با شرکت چند گروه های نمایشی از همین شهر برگزار شد. به گفته خانم فرخ نیا: "ایده داشتن یک جشنواره تئاتر ایرانی‌ در لندن سال‌ها در ذهن ایرانیان مهاجر این شهر بود. این در حالی است که چنین جشنواره‌هایی‌ از سالها پیش در آلمان و هلند برگزار می شود."

از اولین دوره این جشنواره به عنوان یک نمونه برای جلب حمایت شورای فرهنگی‌ بریتانیا استفاده شد که در نتیجه، این شورا به مدت دو سال از این جشنواره حمایت کرد. این حمایت امکان اجرای این جشنواره را در سالن‌های بهتری همچون سالن فراهم کرد. اما این پشتیبانی‌ مستمر نبود و پس از دو سال قطع شد. بعد از یک سال توقف در برگزاری در سال ۲۰۱۷، با پشتیبانی‌ و سرمایه گذاری عمومی‌ و مردمی، این جشنواره برگزار شد.

جشنواره امسال با حضور پرویز صیاد افتتاح شد و در آن گروه‌هایی از اروپا و آمریکا و بریتانیا به اجرای نمایش پرداختند. برنامه‌ این دوره شامل یازده اجرای نمایشی، جلسات بحث و پرسش و پاسخ، همچنین نمایشی برای کودکان بود. مراسم اختتامیه جشنواره با حضور "هادی خرسندی" و با اجرای موسیقی "عبدی بهروانفر"، آهنگساز مستقل ایرانی ساکن لندن، پایان یافت.

گروه‌های مختلف شرکت کننده، متن‌هایی نمایشنامه‌نویسان جهانی را به روی صحنه بردند. همچنین چند اثر از نویسندگان ایرانی نیز اجرا شد. از اجرا‌های شاخص این جشنواره می‌توان به نمایشنامه "گفتگوی شبانه" اثر فردریک دورنمات به کارگردانی و نقش‌آفرینی شاهین شکیب، و همچنین تراژدی یک سلطنت، آخرین نمایشنامه قاضی ربیحاوی به کارگردانی خود نویسنده اشاره کرد.

به گفته فرخ نیا سطح اجراها در این دوره بالاتر رفته است. او به خصوص به نمایش گفتگوی شبانه به کارگردانی و بازی شاهین شکیب اشاره کرد و گفت: "به دست گرفتن متون سنگینی چون نمایشنامه‌های فردریک دورنمات قابل تقدیر است."

تاتر لندن

تراژدی یک سلطنت عنوان آخرین نمایشنامه قاضی ربیحاوی است که به کارگردانی خودش در پنجمین جشنوره تئاتر مستقل ایرانی لندن روی صحنه رفت.

تراژدی یک سلطنت

تراژدی یک سلطنت عنوان آخرین نمایشنامه قاضی ربیحاوی است که به کارگردانی خودش در پنجمین جشنوره تئاتر مستقل ایرانی لندن روی صحنه رفت. با نگاهی‌ تازه به دوره پهلوی دوم، ربیحاوی به کنکاش در شخصیت محمدرضا شاه پهلوی می‌پردازد. این نمایش با رویکردی روانکاونه، شخصیت شاه را نه در عرصه نمادین پادشاهی، بلکه به عنوان فردی در مواجه با پدیده قدرت مورد بررسی‌ قرار می دهد. قدرتی‌ که گویی از ابتدا بین او و خواهر دوقلویش اشرف مشترک است. همین رابطه دستمایه اصلی‌ این نمایش است.

قاضی ربیحاوی که نویسنده داستان هایی همچون "حفره" و " گیسو" است و در داستان هایش نگاه انتقادی برخلاف قرائت رسمی به جنگ دارد در سال ۱۳۷۳ و پس از انتشار مقاله ای درباره کانون نویسندگان در مجله "آدینه" ممنوع القلم شد و در سال ۱۳۷۴ به لندن مهاجرت کرد. از جمله آثار او در مهاجرت "نگاه کن اروپا" بر اساس داستان دستگیری "فرج سرکوهی" است که با همکاری هارولد پینتر تهیه و در چند شهر اجرا شد.

نمایشنامه آخر او که به گفته خودش به پیشنهاد ابراهیم گلستان نوشته شده است "تراژدی یک سلطنت" نام دارد . هدف آن بررسی محمد رضا شاه پهلوی به مثابه شخصیتی در یک تراژدی سقوط است. نمایشی که در آن بر خلاف روایت‌های رایج، "شاه نه سیاه است و نه سفید؛ هم سیاه هست و هم سفید."

ربیحاوی درباره این نمایش می گوید: "علت اینکه نمایش به صورت متن خوانی اجرا شده است، نبود امکانات و سرمایه لازم برای تولید اثری با این پیچیدگی‌هاست. پیام دیگر این کار برای ایرانیان خارج از کشور است. اینکه ما امکاناتی برای تولید نمایش در سطح پروژه‌های بزرگ نداریم مهم نیست. آن چه اهمیت دارد این است که تجربیات و تفکرات خود را با زبان و بیان ساده به هم منتقل کنیم."

تمام وقایع مطرح شده در نمایش واقعیت‌های تاریخی‌ هستند که از ذهن نویسنده گذشته و پنجره جدیدی به زندگی‌ محمدرضا شاه باز می‌کند. در طول نمایش، اتفاقات تاریخی‌ به سرعت از پس هم می‌آیند و به شاه خبر داده می شوند. عکس‌العمل‌های شاه به این وقایع، و روابطش با افراد مختلف دربار و اعضای خانواده به خصوص خواهر دوقلویش، فراز و نشیب‌های روانی‌ او را به نمایش و قضاوت تماشاگر می گذارد.

برای نویسنده رابطه پیچیده شاه و خواهرش از اهمیت زیادی برخوردار است. ربیحاوی می‌‌گوید: "در حین مطالعه زندگی شاه، نقش اشرف پهلوی برایم بسیار جالب بود. این دو شخصیت به هم گره خورده ا‌ند. کمی‌ از مردانگی پسر به خواهر و کمی‌ از زنانگی خواهر به برادر داده شده است و این در تحلیل روانشناختی شخصیت شاه و مواجه او با قدرت بسیار اهمیت دارد. در واقع پدر مایل بود دخترش را به جانشینی برگزیند اما شرایط عقب افتاده کشور از نظر فرهنگی به او این اجازه را نمی داد."

این مساله در نمایش بسیار پررنگ است. اثر گذاری اشرف بر تصمیم ‌های شاه به وضوح در نمایش گنجانده شده است. تا جایی‌ که در انتهای نمایش شاه می گوید: "که ایکاش خواهرش سلطنت کرده بود و او کسب و کاری در سوییس راه می‌‌انداخت و راحت زندگی‌ می کرد."

ربیحاوی می‌‌گوید: "کار هنرمند یا روشنفکر این است که وقایع را زاویه‌ای دیگر بنگرد. ما باید به وقایع گذشته با نگاهی‌ تازه بازگردیم. ممکن است خیلی‌‌ها از آن‌چه ما نمایش می‌دهیم راضی‌ نباشند یا خوششان نیاید، ولی‌ ما از ایران آمدیم بیرون که سانسور نشویم. من همیشه می‌‌گویم که به گذشته با شک بنگر. این که یکی‌ می‌‌گوید شاه بد بوده یکی‌ می‌گوید خوب، همان سیاه و سفید دیدن تاریخ است."

تاتر لندن

تاتر لندن

تاتر لندن

.http://www.bbc.com/persian/arts-44168213
رسانه هنروادبیات پرس لیت | Create Your Badge
 

به صفحه خود در فیس بوک پیوند دهید:Share  

بازگشت به صفحه نخست