تماس با سردبیر: gilavaei@gmail.com تماس با نویساد:perslit@gmail.com درباره ما بایگانی پیوندکده سیاسی / ویژۀ انقلاب کتابخانه ادبیات بومی هنر داستان شعر
دوستان، یاران و خوانندگان گرامی، خواهشمندیم هنر و ادبیات پرس لیت را به دیگران نیز معرفی کنید
شنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۴ - ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵

احمد منزوی، کارشناس نسخه‌شناسی و فهرست‌نگاری، درگذشت

احمد منزوی (سمت چپ) در کنار برادرش علی نقی منزوی در تهران

احمد منزوی، کارشناس معتبر نسخه‌شناسی و فهرست‌نگاری درگذشت.

احمد منزوی، از نسخه‌شناسان و فهرست‌نویسان پرارج و اعتبار ایران بود. آقای منزوی بامداد جمعه ۲۰ آذرماه در منزل خود در تهران درگذشت. او هنگام مرگ ۹۰ سال داشت.

احمد منزوی در سال ۱۳۰۴ در خانواده‌ای روحانی در سامرای عراق به دنیا آمد. پدرش شیخ آقا بزرگ تهرانی، عالم و مؤلف نامی شیعه است که با دو کتاب پرمایه در رشته‌های فهرست و تراجم و رجال، معروفیت فراوان دارد: "الذریعة الی تصانیف الشیعه" و "طبقات اعلام الشیعه".

احمد منزوی برادر کوچکتر علی‌نقی منزوی، از کارشناسان تاریخ و حقوق اسلامی است که در مهرماه ۱۳۸۹ در تهران درگذشت.

احمد منزوی تحصیلات حوزوی خود را در سامرا و نجف، نزد پدر خود و استادانی که هم‌درس و هم‌نشین پدر بودند، به انجام رساند. در سال ۱۳۲۲ برای ادامه تحصیل و در جامه طلبگی به تهران آمد، اما به علوم غیردینی گرایش پیدا کرد.

از مدرسه دارالفنون تهران دیپلم ادبی گرفت و در خرداد ۱۳۲۷ از "دانشکده معقول و منقول" (دانشکده الهیات فعلی) فارغ‌التحصیل شد و برای تدریس ادبیات و تعلیمات دینی در دبیرستان‌های دولتی به شهرستان انزلی رفت.

احمد منزوی، در سال‌های پرالتهاب دهه ۱۳۲۰، به پیروی از حال و هوای زمانه وارد فعالیت سیاسی شد و مانند بسیاری از جوانان، از جمله برادرانش علی‌نقی و محمدرضا و همچنین پسرخاله‌اش جلال آل احمد، به عضویت حزب توده ایران در آمد.

در ارتباط با تشکیلات حزبی بود که مدتی در بندرانزلی بازداشت شد و چند ماهی به زندان افتاد.

محمدرضا منزوی، برادر کوچکتر علی‌نقی و احمد منزوی، از اعضای سازمان افسری حزب توده بود. ستوان منزوی پس از کودتای ۲۸ مرداد از ایران فرار کرد و به لبنان رفت. اما در فرودگاه بیروت دستگیر و به فرماندهان حکومت نظامی وقت ایران تحویل داده شد. او در بهمن ۱۳۳۳ در ۲۵ سالگی، ظاهرا زیر شکنجه، در زندان به قتل رسید.

بر دیوار عکس آقابزرگ تهرانی دیده می شود

الگوی وظیفه‌شناسی در فعالیت علمی

احمد منزوی بیشتر سال‌های زندگی خود را به تحقیق و مطالعه در رشته "خانوادگی"، یعنی نسخه‌شناسی و فهرست‌نویسی، سپری کرد. او پس از فراغت از خدمات اداری، خود را وقف تدارک فهرستی مشترک از تمام نسخه‌های فارسی کرد و این راه را با تحمل مشقات و سختی‌های فراوان تا پایان عمر دنبال نمود.

احمد منزوی در سال ۱۳۵۶ به شبه قاره هند سفر کرد و به کار پراهمیت بازیابی، بازشناسی و فهرست نسخه‌های خطی فارسی همت گماشت. او پس از حدود ۱۵ سال کار و تلاش در شرایطی ناهموار در سال ۱۳۶۹ به علت بیماری به تهران برگشت.

انگیزه او عشق به ایران و دلبستگی عمیق به فرهنگ ایرانی بود. اعتقاد داشت هرآنچه در گوشه و کنار جهان به فرهنگ ایران و زبان فارسی تعلق دارد، برای ایرانیان ارجمند است و نباید به غفلت و فراموشی دچار شود.

احمد منزوی به زبان فارسی عشق می‌ورزید و مدام به حفظ سلامت و پاکیزگی آن توصیه می‌کرد.

حاصل تلاش منزوی در پاکستان، تدوین و انتشار چهار مجلد فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه گنج‌بخش بود که تنها نسخه‌های فارسی را دربرمی‌گرفت.

از دیگر کارهای او در این دوره، تدارک نسخه‌ای از سعدی بود بر مبنای نسخه‌های خطی کتابخانه‌های پاکستان که به‌مناسبت هشتصدمین سالروز شاعر بزرگ منتشر شد.

احمد منزوی همچنین ۱۴ مجلد فهرست مشترک نسخه‌های خطی فارسی پاکستان و پایه‌گذاری نگارش فهرستواره کتاب‌های فارسی را تدارک دیده است.

احمد منزوی پس از بازگشت به ایران، در مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی، مشغول کار شد و طرح فهرستواره کتاب‌های فارسی را به مرحله اجرا درآورد.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) پیکر احمد منزوی ساعت ۸ و نیم صبح روز سه‌شنبه ۲۴ آذرماه از محل مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی تشییع و در قطعه نام‌آوران گورستان "بهشت زهرا" به خاک سپرده می‌شود.

علی‌نقی منزوی، اسلام‌شناس و همکار دهخدا و معین، درگذشت

پنج شنبه 21 اکتبر 2010 - 29 مهر 1389

علی نقی منزوی (راست) در کنار برادرش احمد منزوی

علی‌نقی منزوی، کتاب‌شناس نامی و از استادان اسلام‌شناسی علمی در ایران معاصر، در دقایق پایانی روز سه‌شنبه ۲۷ مهر ماه در منزل خود در کوی سعادت‌آباد تهران درگذشت.

وی هنگام مرگ ۸۹ سال داشت. او در سال ۱۳۰۱ خورشیدی در خانواده‌ای روحانی در شهر سامرا در عراق به دنیا آمد.

او بزرگ ترین پسر از چهار پسر شیخ آقا بزرگ تهرانی، عالم و مؤلف نامی شیعه بود.

آقا بزرگ تهرانی صاحب کتابالذریعه الی تصانیف الشیعه است، که از بزرگ ترین فرهنگ های جامع آثار شیعیان به شمار می‌رود.

علی‌نقی منزوی نخست تحصیلات حوزوی خود را در سامرا و نجف، نزد استادان بزرگ روزگار گذراند.

او در زمان جنگ جهانی دوم به ایران رفت و در تهران به تحصیل در رشته‌های اسلام‌شناسی و حقوق پرداخت و لیسانس گرفت.

او تا پیش از ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در دبیرستان‌های تهران تدریس می‌کرد و در "بنیاد لغت‌نامه" از دستیاران علامه علی اکبر دهخدا بود و سپس با جانشین او، دکتر محمد معین، از نزدیک همکاری کرد.

آقای منزوی از جوانی مددیار پدر در تدوین دو کتاب مرجع بود: الذریعه و همچنین کتاب طبقات اعلام الشیعهکه کتابی مهم در معرفی مؤلفان و متفکران شیعه از نخستین اعصار تا امروز توصيف شده است.

آقای منزوی در رشته معقول از دانشگاه تهران و سپس از دانشگاه سن ژوزف بیروت در رشته اسلام‌شناسی درجه دکترا گرفت.

آزمون‌ها و رنج‌های سیاسی

علی‌نقی منزوی در سال های پس از شهریور ۱۳۲۰ به تأثیر از فضای پرالتهاب روزگار، به همراه جلال آل احمد، که پسرخاله او بود، به عضویت حزب توده ایران در آمد.

برادر کوچک تر او دکتر محمد رضا منزوی از اعضای سازمان افسران حزب توده بود.

ستوان منزوی پس از کودتای ۲۸ مرداد از ایران فرار کرد، اما در بیروت دستگیر و به فرماندهان حکومت نظامی وقت ایران تحویل داده شد و در بهمن ۱۳۳۳ در ۲۵ سالگی در زندان کشته شد.

علی‌نقی منزوی خود نیز پس از کودتای ۲۸ مرداد به خاطر فعالیت‌های سیاسی دو بار به زندان افتاد.

علی‌نقی منزوی پس از انقلاب دستگیر شد. اتهام اصلی او نگارش کتاب "بیست و سه سال" ذکر شده بود، که کتابی انتقادی در باره زندگی پیامبر اسلام است، او بعدا از اين اتهام تبرئه شد.

او پس از آزادی در اواخر دهه ۱۳۳۰ خورشیدی در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به خدمت پرداخت.

در اوایل دهه ۱۳۴۰، علی‌نقی منزوی با اینکه تنها به فعالیت‌های فرهنگی اشتغال داشت، همچنان با تهدیدهای سازمان اطلاعات و امنیت (ساواک) رو به رو بود و سرانجام در سال ۱۳۴۵ ایران را ترک کرد و نه سالی از زندگی خود را در عراق و لبنان گذراند.

او در لبنان به تحصیل و تدریس و ترجمه و تحقیق در متون اسلامی ادامه داد و در پی وساطت دوستان بانفوذ خود، علی دشتی و پرویز ناتل خانلری، در سال ۱۳۵۴ به ایران بازگشت.

او پس از بازگشت خود را وقف کار علمی کرد و به تدریس در دانشکده ادبیات، همکاری با "بنیاد لغت‌نامه" و یاری به ادامه انتشار مؤلفات پدر خود ادامه داد.

علی‌نقی منزوی پس از انقلاب دستگیر شد. اتهام اصلی او نگارش کتاب بیست و سه سال ذکر شده بود، که کتابی انتقادی در باره زندگی پیامبر اسلام است. وی در زندان جمهوری اسلامی از این اتهام تبرئه شد، اما به جرم "تبلیغ افکار الحادی" به پنج سال زندان و انفصال از تمام خدمات دولتی محکوم شد.

آقای منزوی پس از آزادی با این که تا حد زیادی تندرستی خود را از دست داده بود، کار علمی و تحقیقی را از سر گرفت.

او به همکاری با "دائرةالمعارف بزرگ اسلامی" پرداخت و در کنار برادر خود، احمد منزوی، چندین سال به کار و تلاش در این مؤسسه ادامه داد.

علی‌نقی منزوی از چند سال پیش به بیماری آلزایمر دچار شده بود.

پیکر آقای منزوی بامداد جمعه از مقابل منزل او در تهران به سوی قطعه "نام‌آوران" بهشت زهرا تشییع می‌شود.

 

http://www.bbc.com/persian/arts/2015/12/151212_book_ahmad_monzavi_dies / http://www.bbc.com/persian/arts/2010/10/101021_l41_book_alinaghi_monzavi_obituary.shtml

رسانه هنروادبیات پرس لیت | Create Your Badge
 

به صفحه خود در فیس بوک پیوند دهید:Share  

بازگشت به صفحه نخست